Szparag - wartości i właściwości

Szparag być może nie jest tak popularny jak brokuł czy kalafior, ale jego właściwości sprawiają, że nie należy przechodzić obok niego obojętnie.

Szparag może stanowić cenny dodatek uzupełniający dietę. Bez względu na to, czy ktoś ma na uwadze polepszenie zdrowia, kształtowanie sylwetki, czy po prostu stworzenie dobrego dania. Szparag jest ceniony głównie z uwagi na niebanalny smak i wartości odżywcze. Może i Wy się skusicie?

Szparag – kopalnia pozytywów

Szparag jest warzywem zaliczanym do rodziny szparagowatych, głównie występującym na terenach Afryki. Pomimo tego, że naliczono przeszło 200 gatunków, to odnotowano wyłącznie jeden dzikorosnący w Polsce. Mowa o szparagu lekarskim (Asparagus officinalis L.). Największymi producentami szparagów są Chiny, Peru, USA i Niemcy. Może i Polska nie zalicza się do tego grona, ale swoje produkty eksportuje zarówno w stanie przetworzonym, jak i świeżym.

Warto nadmienić, że jest on wciąż niezbyt docenianym źródłem błonnika pokarmowego, mimo że stanowi jedno z jego lepszych źródeł. Przetwarzanie i na przykład suszenie wywołuje zmiany w strukturze błonnika. Dotyczy to również związków antyoksydacyjnych. Rzecz jasna ilości składników mogą być różne, zależnie od sposobów uprawy czy choćby gatunku. Zatem jakie elementy sprawiają, że jest wartościowym produktem odżywczym i prozdrowotnym?

Zacznijmy od tego, że zdrowie jest fundamentem kształtowania sylwetki. Kondycja naszego organizmu warunkuje funkcje umysłowe, możliwości wysiłkowe i ogólne samopoczucie. Z kolei dieta jest podstawowym elementem w każdym sporcie związanym z aktywnością fizyczną. Nic więc dziwnego, że na łamach magazynu poruszamy również tematykę zdrowotną. Zazwyczaj przedstawia się wyłącznie ogólniki, związane z ich walorami. Chyba każdy z nas chce wiedzieć co je, a przede wszystkim w jakim celu, prawda? Omówimy sobie te kwestie na przykładzie wcześniej wspomnianego szparaga lekarskiego.

Do głównych surowców zaliczymy pędy jadalne oraz ziele. Korzenie są bogate w asparaginę, która nie dość, że sprzyja optymalnemu nawodnieniu organizmu, to jeszcze wspomaga pracę nerek (składniki obecne w roślinie zwiększają przepływ krwi przez nerki). Była wykorzystywana jako dodatek leczniczy poprawiający stan osób borykających się z artretyzmem. Nie zapominajmy, że zalicza się do aminokwasów występujących zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Co więcej, jest dość powszechnie wykorzystywana w roli nośnika, którego zadaniem jest podniesienie biodostępności związku dołączanego – np. asparaginian magnezu.

Również z uwagi na asparaginę, produkt jest często polecany przy problemach z drogami moczowymi, gdyż cechują się właściwościami moczopędnymi. Nie bez powodu wyciągi są stosowane jako pomoc w usuwaniu drobnych kamieni moczowych. Stanowią świetny dodatek w dietach oczyszczających. Należy pamiętać, że zawierają nie tylko samą asparaginę, ale także pochodne związki amidowe oraz aminowe.

szparagi

Szparag jest dobrym źródłem inuliny, która zalicza się do wielocukrów, aczkolwiek nie podlega procesom trawiennym w przewodzie pokarmowym. Skoro nie zostaje tam naruszona, to w takim też stanie trafia do jelita grubego, gdzie staje się pożywką dla tamtejszych bakterii. Inulina została zatem uznana za składnik o charakterze prebiotycznym, a co za tym idzie o dobroczynnym działaniu na pracę naszych jelit.

To z kolei jest równoznaczne z korzyściami zdrowotnymi i lepszym działaniem układu zarówno pokarmowego, jak i immunologicznego. Pamiętajcie, że układy te rzutują na kształtowanie sylwetki i inne aspekty fizyczne. Ponadto inulina polepsza wchłanianie witamin i minerałów, a dodatkowo cechuje ją niski indeks glikemiczny (IG). Co jeszcze? Błonnik, w który obfitują szparagi, charakteryzuje się bardzo wysoką wartością z uwagi na większy udział włókien rozpuszczalnych.

Szparag to również bogactwo fitosteroli, które między innymi wpływają pozytywnie na cholesterol, gospodarkę lipidową i korzystnie oddziałują na pracę mięśnia sercowego (np. ograniczają objawy kołatania). Poza tym roślinie przypisuje się działanie hipotensyjne, a obecne w niej saponiny steroidowe wykazują potencjał przeciwnowotworowy. Niemałą pomoc mogą nieść w przypadku wysiłku fizycznego. Wszak saponiny steroidowe pobudzają anabolizm z uwagi na fakt, że są metabolizowane do hormonów o tymże działaniu. Nie bez powodu są częstym składnikiem suplementów anabolicznych dla sportowców.

Kolejną korzyścią jest dość silne działanie przeciwzapalne. W składzie warzywa znajdziemy też beta – karoten, który nie dość, że działa antyoksydacyjnie, to jeszcze wpiera układ krążenia i narząd wzroku, zmniejszając ryzyko zmian zwyrodnieniowych plamki żółtej oraz zaćmy. To właśnie ten składnik jest przekształcany do witaminy A. Elementy aktywne biologiczne, które znajdują się w roślinie, rozszerzają naczynia obwodowe i wieńcowe.

Warto wspomnieć, że szparag to istna kopalnia antyoksydantów. Jest to o tyle istotne, że nadmierne ilości produkowanych reaktywnych form tlenu są w stanie doprowadzać do znaczących uszkodzeń białek, lipidów oraz cukrowców. Nie wspominając o zaburzeniach niezbędnych dla codziennego funkcjonowania procesów. Efektem nadwyżki reaktywnych form tlenu jest też modyfikacja ważnych białek sygnałowych, doprowadzając tym samym do zmian w funkcjach biologicznych. Mimo wszystko chodzi o równowagę między procesami prooksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi, gdyż wolne rodniki biorą czynny udział w regulacji metabolicznej, przesyłaniu sygnałów czy choćby wytwarzaniu energii.

Idealnym przykładem składników o sporej mocy przeciwutleniającej szparaga są występujące w nim flawonoidy (związki fenolowe). Nie tylko działają antyoksydacyjnie, ale i przeciwnowotworowo oraz antybiotycznie. Do najobficiej występujących zaliczymy rutynę i kwercetynę. Co ciekawe, istotna jest również zawartość kwasów hydroksycynamonowych (HCA), takich jak kwas kumarowy, felurowy. Zgodnie z obserwacjami, w częściach środkowych oraz dolnych pędach rośliny odnotowano większe ilości owych kwasów. HCA wykazują działanie antyoksydacyjne, a zatem wpływają na ograniczenie ewentualnych zaburzeń, powiązanych ze stresem oksydacyjnym (dotyczy to też schorzeń o podłożu zapalnym). Kwas felurowy, zaliczany do HCA, może podnosić fizjologiczne właściwości błonnika (po związaniu obu elementów).

szparag

Szczególną uwagą warto objąć obecną tam protodioscynę, zaliczaną do saponin wchodzących w poczet glikozydów steroidowych. Cząsteczki saponin zawierające molekuły terpenoidowe, mające niemały wpływ na rozwój umięśnienia, parametry fizyczne i popęd płciowy. Tym bardziej, że wykazuje podobieństwo do naszych hormonów steroidowych. Co ciekawe, protodioscyna jest aktywnym elementem buzdyganka ziemnego, znanego pod nazwą tribulus terrestris i wykorzystywanego w boosterach testosteronu.

Szparag jest też bogaty w kwas foliowy, który może wpływać na intensywność orgazmu. Afrodyzjak? Jak najbardziej! Natomiast w organizmie kobiet, obecne tam fitoestrogeny mogą działać podobnie do hormonu, estrogenu. Dodatkowo, saponina jest ceniona z uwagi na działanie cytotoksyczne względem komórek nowotworowych.

Co ze składnikami witaminowo - mineralnymi? Szparag cechuje się stosunkowo wysoką zawartością witamin E, B1 czy C. Ponadto jest w stanie pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę K! Znajdziemy tam też między innymi witaminy B2, B6, B12 czy PP. Co do elementów mineralnych, w ramach ich spożycia możecie uzyskać dodatkowe ilości fosforu, jodu, magnezu, wapnia, cynku czy żelaza.

Dodatkowe informacje o szparagu

  • Wiele osób stosuje wyciągi wodne ze szparagów w celu oczyszczenia skóry, porów i nasilenia procesów naskórkowania w przypadku ran. Znajdujące się w warzywie saponiny działają też korzystnie na gruczoły łojowe.
  • Zdarza się to rzadko, aczkolwiek po spożyciu szparagów niektóre osoby mogą odczuwać charakterystyczny, dziwny zapach moczu. Ustępuje to po kilku dniach i jest związane z mutacją DNA, która nie stwarza realnego zagrożenia.
  • Aktywne biologicznie składniki szparaga opóźniają procesy starzenia komórek i wspierają leczenie zaburzeń trawiennych.
  • Bogactwo antyoksydantów i fitosteroli przy jednocześnie niskiej wartości energetycznej czyni z niego doskonały dodatek, bądź uzupełnienie diety.
  • Wiele źródeł nie poleca ich spożywania przez osoby borykające się z dną moczanową – ze względu na stosunkowo dużą zawartość puryn.
  • W szparagach znajdziemy również glutation pełniący rolę antyoksydacyjną i wspierający procesy oczyszczania organizmu. Dobrze działa na wątrobę i układ immunologiczny.

Skomentuj

Upewnij się, że zostały wprowadzone wszystkie wymagane informacje oznaczone gwiazdką (*). Kod HTML jest niedozwolony.

© 2020 MojeCialo.com Wszelkie prawa zastrzeżone || Treści zawarte na stronie MojeCialo.com mają charakter informacyjno - edukacyjny. Nie mogą być traktowane jako zalecenia lub porady lekarskie. Autorzy i/lub administracja nie ponoszą odpowiedzialności za wcielanie w życie informacji zamieszczonych na stronie. Wszelkie działania powinny być konsultowane ze specjalistą.

Please publish modules in offcanvas position.