Bariera jelitowa, a odporność

Bariera jelitowa jest najważniejszym elementem ochrony organizmu przed potencjalnie szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. To właśnie ona przeciwdziała przenikaniu patogenów, toksyn i innych negatywnych elementów.

Niestety w dzisiejszych czasach bariera jelitowa jest mocno nadszarpnięta, co dotyczy sporej części społeczeństwa. Na jej uszkodzenia mogą składać się czynniki środowiskowe lub powiązane bezpośrednio z naszym trybem życia. Po co w ogóle dbać o barierę jelitową i jakie suplementy mogą nam w tym pomóc?

Budowa i funkcje bariery jelitowej

Bariera jelitowa jest złożona z kilku warstw, z której każda pełni określone dla funkcje. Pierwszą z nich stanowi, zbudowana z warstwy zewnętrznej i wewnętrznej, warstwa śluzu. Jej zadaniem jest zapobieganie przenikaniu szkodliwych mikroorganizmów do ściany naszego jelita. Pierwsza z wymienionych (zewnętrzna) wyposażona jest w komórki zdolne do syntezy peptydów o charakterze antybakteryjnym oraz takie, które wytwarzają - równie istotne dla ochrony - immunoglobuliny typu A.

Z kolei druga warstwa naszej warstwy śluzowej jest odpowiedzialna przede wszystkim za osłonę przed enzymami trawiennymi oraz regenerację komórek. Należy mieć na uwadze, iż ubytki warstwy śluzowej mogłyby prowadzić do drastycznego podniesienia jej przepuszczalności. Efekt? Niekorzystne bakterie miałyby otwartą drogę do wnętrza ściany, w następstwie czego mogłyby negatywnie oddziaływać na funkcje całego organizmu.

W skład bariery jelitowej wchodzą również komórki nabłonka oraz same ścisłe połączenia między wspomnianymi komórkami. Wiązanie to jest możliwe dzięki kompleksom nazywanymi łącznikowymi, ulokowanymi wzdłuż błony bocznej oraz w jej wnętrzu. Ścisłe połączenia między komórkami nabłonka tworzą warstwę nabłonkową, zapewniając spójność całej bariery jelitowej. Ponadto właśnie owe połączenia dają określonym jonom możliwość przepływu do krwioobiegu.

W skrócie: to warstwa nabłonkowa, będąca strukturą proteinową złożoną między innymi z zonulin, klaudyn i okludyn, odpowiada za regulację przepuszczalności jelitowej. Skutkiem jej uszkodzenia jest najczęściej zespół cieknącego jelita. To de facto może zwiększać ryzyko wystąpienia innych jednostek chorobowych, związanych z układem pokarmowym. Rzecz jasna nadszarpnięcie połączeń czy struktury może negatywnie rzutować na inne funkcje organizmu. Warstwa komórek nabłonkowych, złożona w dużej mierze z enterocytów, to bariera fizyczna, której domeną jest aktywność immunologiczna, jej rozwój oraz możliwości wchłaniania elementów odżywczych.

kobieta z narysowanymi jelitami na brzuchu

W poczet bariery jelitowej zaliczamy też florę bakteryjną. Równowaga w zakresie zasiedlających układ mikroorganizmów (szczególnie bakterii probiotycznych) jest kluczowym elementem zachowania optymalnego funkcjonowania organizmu. Tym bardziej, że flora bakteryjna wpływa na funkcje metaboliczne, immunologię, przyswajanie składników z zewnątrz, a nawet możliwości fizyczne. Odpowiednie przyswajanie elementów odżywczych pozwala między innymi na sprawny przebieg reakcji biochemicznych i utrzymanie prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Z kolei funkcja metaboliczna wiąże się przede wszystkim z rozkładem resztek pokarmowych, które nie uległy strawieniu. Następnie poddawane są fermentacji, a powstałe kwasy tłuszczowe o krótkich łańcuchach służą jako źródło energii dla komórek nabłonka jelitowego, czyli kolonocytów.

Co więcej, niektóre bakterie wykazują zdolność do syntezy witamin z grupy B, witaminy K oraz mucyn ochraniających nabłonek przed toksynami. Poza tym rola immunologiczna wspomnianych bakterii dotyczy eliminacji zagrażających nam antygenów. Idąc tym tropem, naruszenie równowagi mikrobioty doprowadza do podniesienia przepuszczalności naszej bariery jelitowej. Najczęściej spotyka się to z zaburzeniami w sferze autoimmunologicznej, metabolicznej oraz neurorozwojowej.

Istotne jest, że funkcje bariery jelitowej są mniej lub bardziej związane z reakcjami zapalnymi i chorobami o podłożu autoimmunizacyjnym. Nie bez powodu mówi się, że to właśnie w jelitach ulokowana jest znaczna część naszej odporności.

W skład bariery zaliczamy również elementy układu odpornościowego GALT, którego rozwój według niektórych źródeł jest w pewnym stopniu zależny od stanu mikrobioty. Co w szczególności przyczynia się do podniesienia przepuszczalności jelitowej?

  • stosowanie antybiotyków,
  • stosowanie leków z grupy IPP (inhibitory pompy protonowej),
  • aktywność cytokin prozapalnych, takich jak TNF-alfa,
  • stosowanie leków z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne),
  • alkohol i inne używki,
  • wysoka ekspozycja na stres,
  • niewłaściwy tryb życia i nieodpowiednia dieta.

Są to oczywiście jedynie przykłady, aczkolwiek już sama poprawa czy eliminacja wymienionych tu czynników może wpłynąć nad wyraz korzystnie na funkcjonowanie bariery jelitowej. Dotyczy to również podniesienia dobroczynnych właściwości mechanizmu jelitowego.

Do tych zaliczymy przede wszystkim optymalne wytwórstwo niezbędnych dla codziennego funkcjonowania witamin B oraz K, albo optymalne działanie układu immunologicznego. Nie wspominając już o korzyściach trawiennych, stymulacji motoryki całego przewodu pokarmowego czy też odporności na działanie patogenów. Wiedza na temat budowy i funkcji bariery jelitowej może posłużyć za podstawę działania w zakresie jej skutecznej odbudowy.

Suplementy sprzyjające odbudowie bariery jelitowej

Skoro znamy już budowę i funkcję bariery, a zatem i jej istotne elementy, to logiczne, że podstawowym działaniem będzie zadbanie o cały ekosystem. Czyli? Powrót do równowagi bakterii jelitowych. W obecnych czasach coraz większy odsetek ludzi nie dba o florę jelitową. Nie wspominając już o fakcie, że każdy z nas choć raz miał do czynienia z antybiotykoterapią podczas choroby.

Nawet takie coś, w połączeniu z nieodpowiednim trybem życia, może doprowadzić do zaburzeń. Pierwszą i zarazem najważniejszą linią ataku przeciw dysbiozie będzie właściwa probiotykoterapia. Ponadto będzie to bardzo dobra opcja, jeśli myślimy o usprawnieniu jelitowego układu immunologicznego. Wiele dobrych środków probiotycznych, poza zawartością korzystnych szczepów bakterii izolowanych układu pokarmowego człowieka, zawiera też prebiotyki. Na skutek ich stosowania poprawie ulega flora jelitowa, przepuszczalność i funkcjonalność bariery oraz odporność organizmu.

tabletki i kapsułki na dłoni

W skrócie: żywe kultury bakterii zarówno chronią i zapobiegają (choćby przed zespołem dziurawego jelita), jak i pozwalają na usprawnieni funkcjonowania aparatów jelitowych. Z kolei zawarte tam prebiotyki, będą wspierały namnażanie korzystnych bakterii w przewodzie. Co ciekawe, dbanie o homeostazę na tym obszarze dobrze wpływa na gospodarkę hormonalną organizmu, trawienie, zdrowie psychiczne, a nawet zmniejsza ryzyko insulinooporności.

Probiotyki

Jeśli stawiamy na probiotyki wieloszczepowe (poliprobiotyki), to powinniśmy skupić się na jakości produktu. Rynek oferuje dość szeroką gamę preparatów, aczkolwiek dobry produkt zawiera przynajmniej kilka dobroczynnych szczepów w połączeniu z prebiotykami. Najlepszym wyjściem będą te, które zawierają ponad 30 miliardów bakterii z różnych szczepów, poddane mikrokapsułkowaniu. Liczba powinna być wartością podaną na dzień końca daty ważności, a nie produkcji. Wspomniane mikrokapsułkowanie zwiększa żywotność bakterii w preparacie, które nie są przechowywane w lodówce.

Warto mieć jednak na względzie, że nawet w tym przypadku zdecydowanie lepszą opcją będzie odpowiednie przechowywanie. Pamiętajcie też, że najczęściej wykazujemy szczególnie duże niedobory bakterii z grupy Bifidobacterium. Jakieś wskazówki co do stosowania? Cóż, według mnie najlepiej przyjmować je na czczo, z rana lub wieczorem (zależnie od odporności preparatu na działanie kwasu solnego). Przede wszystkim jednak, należy uzbroić się w cierpliwość, gdyż odbudowa bariery i powrót do równowagi flory jest procesem długotrwałym. Nie powinniśmy też oszczędzać na dawkach.

Maślany

Maślany są znakomitymi dodatkami do terapii poliprobiotykami. Najpopularniejszym przedstawicielem jest maślan sodu, którego zadaniem jest nasilenie odnowy bariery jelitowej oraz zadbanie o optymalną szczelność błony śluzowej. Przyczynia się również do redukcji stanów zapalnych w obrębie wspomnianej błony.

Co ciekawe, kwas masłowy jest elementem niezwykle istotnym dla struktury nabłonkowej przewodu pokarmowego i jest też wytwarzany w jelicie grubym. Dodatkowa suplementacja przyspiesza syntezę kolonocytów. Oczywiście warto łączyć maślany z probiotykami.

Laktoferyna

Laktoferyna jest związkiem charakterystycznym dla płynów ustrojowych oraz dla tak zwanego mleka pierwszego ssaków, czyli siary. Wchodzi w skład innego, korzystnego dla bariery jelitowej produktu – colostrum. Jej stosowanie sprzyja zmniejszeniu dysbiozy jelitowej, a dodatkowo reguluje jelitowy układ immunologiczny, związany z GALT. Jednocześnie przywraca go do optymalnej funkcjonalności. Bardzo dobrze sprawdza się u osób borykających się z obniżoną odpornością organizmu oraz zaburzeniami flory bakteryjnej.

Colostrum

Produkt to istna kopalnia przeciwciał, enzymów i związków kompleksowo działających na barierę jelitową oraz ogólną poprawę funkcji układu pokarmowego. Znajdziemy w jego składzie między innymi wspomnianą laktoferynę, lizozym czy immunoglobuliny IgG. Składniki te cechują się właściwościami antygrzybiczymi, przeciwwirusowymi i antybakteryjnymi.

Badania potwierdzają, że stosowanie Colostrum przyczynia się do redukcji stanów zapalnych przewodu pokarmowego, a także obniżenia przepuszczalności bariery jelitowej. Ponadto może sprawdzić się w profilaktyce przewodu pokarmowego. Podobnie jak laktoferyna, jest w stanie regulować układ immunologiczny GALT na skutek eliminacji patogenów i szkodliwych cytokin prozapalnych (flora bakteryjna jest mocno wyczulona na zmiany ilościowe owych cytokin).

Podsumowując temat bariery jelitowej i odporności

Wyżej wymienione produkty służą kompleksowej odbudowie bariery jelitowej i podniesieniu jej funkcjonalności. Do wszystkich należy jednak podejść z głową. Przede wszystkim określić stan naszego organizmu, co pozwoli na lepsze dobranie środków (w tym konkretnych probiotyków). U części osób terapia może okazać się bardziej skuteczna, a odczuwalna poprawa nastąpi stosunkowo szybko. Może też trwać bardzo długi okres czasu.

Najlepiej jest połączyć suplementację z odpowiednim planem żywieniowym i zmianami w trybie życia, o czym mieliście już okazję przeczytać na łamach SdW. Życzę zdrowia, bo to właśnie ono jest fundamentem każdego celu, jaki sobie postawimy.

Przydatne linki

Skomentuj

Upewnij się, że zostały wprowadzone wszystkie wymagane informacje oznaczone gwiazdką (*). Kod HTML jest niedozwolony.

© 2020 MojeCialo.com Wszelkie prawa zastrzeżone || Treści zawarte na stronie MojeCialo.com mają charakter informacyjno - edukacyjny. Nie mogą być traktowane jako zalecenia lub porady lekarskie. Autorzy i/lub administracja nie ponoszą odpowiedzialności za wcielanie w życie informacji zamieszczonych na stronie. Wszelkie działania powinny być konsultowane ze specjalistą.

Please publish modules in offcanvas position.